Osmanlı Tıp Hukuku

Tıbbî müdahaleler genel olarak geçmişten günümüze hekim tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu sebeple “tıbbî müdahaleden doğan sorumluluk” ile ilgili çalışmaların birçoğu “hekim sorumluluğu” şeklinde isimlendirilmiştir. Ancak hekimden başka tıbbî müdahalede bulunan birçok meslek grubunun varlığı tartışılmaz bir gerçekliktir. Osmanlı devletinde de sünnetçi, cerrah, kehhal, hacematçı gibi tıbbî müdahalede bulunan birçok meslek grubu vardı. Bu meslek gruplarına bağlı kimselerin kimisi kendi dükkânlarında kimisi darüşşifalarda çalışmışlardır. Bu sebeple çalışmamız “hekim” faili üzerinden değil, “tıbbî müdahale” fiili esas alınarak hazırlanmış ve “İslam ve Osmanlı hukukunda tıbbî müdahaleden doğan hukuki sorumluluk” ismi tercih edilmiştir.

Çalışmamızda tıbbî müdahale kavramı kısaca ele aldıktan sonra, İslam ve Osmanlı hukukuna göre kimlerin tıbbî müdahale bulunabilecekleri, Osmanlı devletinin sahte hekimlerle mücadelesi, Osmanlı hukukunda bazı tıbbî müdahaleler için getirilen hükümler ve tıbbî müdahaleden doğan uyuşmazlıkların çözümü ele alınmıştır. Ayrıca hekim ve sağlık meslek gruplarının, İslam ve Osmanlı hukukundaki idari, cezai ve etik sorumluluğundan kısaca bahsedildikten sonra tıbbî müdahaleden doğan hukuki sorumlulukları ve bunların sınırları incelenmiştir. Bu açıdan çalışmamız disiplinler arası bir çalışma niteliğindedir. Çalışmamızda günümüz Türk hukukuna da yeri geldikçe değinilmiş, gerekli görülen alanlarda karşılaştırmalar yapılarak faydalı görülen Osmanlı tıp hukukuna ilişkin uygulamalar vurgulanmıştır.